Bourges 2028 Culturele Hoofdstad van Europa

In 2028 zal Bourges Culturele Hoofdstad van Europa zijn, een onderscheiding die elk jaar wordt toegekend aan steden die van cultuur een drijvende kracht maken voor beïnvloeding, uitwisseling en innovatie op Europese schaal. Deze erkenning is gebaseerd op een ambitieus collectief project, geworteld in de regio en open voor Europa. Tussen het ontstaan van dit label, de voortgang van de kandidatuur en de projecten die al vorm krijgen, maakt Bourges 2028 deel uit van een culturele dynamiek op Europese schaal.

Wat is een Culturele Hoofdstad van Europa?

Het idee van de Culturele Hoofdsteden van Europa stamt uit 1985, toen de Griekse minister van Cultuur, Melina Mercouri, de culturele samenwerking tussen de landen van Europa wilde versterken. Het doel van het label is om “de verscheidenheid van de culturele rijkdom van Europa en de banden die ons als Europeanen verenigen, te benadrukken”.

Sinds de oprichting hebben meer dan 60 Europese steden de titel Culturele Hoofdstad van Europa gekregen. In Frankrijk waren dat Parijs in 1989, Avignon in 2000, Lille in 2004 en Marseille in 2013.

Al deze steden kunnen getuigen van het positieve effect van deze onderscheiding op de culturele en economische ontwikkeling van hun regio’s en gebieden.

Culturele Hoofdstad van Europa zijn is een echte hefboom voor ontwikkeling voor de lokale bevolking en regio’s. De titel bevordert de toegang tot cultuur, stimuleert de economie en het toerisme, verbetert het imago van de stad en versterkt het gevoel van lokale trots.

Een wedstrijd in verschillende fasen

In januari 2023 streden 4 Franse steden (Rouen, Clermont-Ferrand, Bourges en Montpellier) om de titel in 2028. Na een zorgvuldige evaluatie werd Bourges uiteindelijk Culturele Hoofdstad van Europa.
Deze benoeming is het resultaat van een gestructureerd selectieproces van meerdere jaren.

Kandidaat-steden begonnen eind 2021 met het opzetten van hun culturele projecten, voordat ze begin januari 2023 hun kandidatuur officieel indienden bij het ministerie van Cultuur. De finalisten werden vervolgens in eenmondelinge fase geselecteerd en uitgenodigd om hun voorstellen verder uit te werken in een tweede aanvraag, die begin november 2023 werd ingediend. De winnende stad werd vervolgens in december 2023 bekendgemaakt en heeft nu 4 jaar de tijd om de door haar kandidatuur ondersteunde projecten voor te bereiden en uit te voeren.

Territoire d'avenir: de innovatieve aanpak van Bourges

De stad Bourges heeft ervoor gekozen om een origineel en onverwacht concept te verdedigen: dat van de Grondgebieden van de Toekomst.
In de geest van de nalatenschap van André Malraux, die het culturele potentieel van Bourges zag toen hij het eerste Maison de la Culture bouwde, is de kandidatuur gebaseerd op nieuwe manieren van cultureel en stedelijk bestuur.

Het programma van Bourges 2028 is opgebouwd rond vier grote uitdagingen:

Burgerbestuur, met een raad die lokale bewoners en Europese partners betrekt bij het begeleiden van het project.
Een koolstofarme aanpak met duurzamere vormen van mobiliteit en aantrekkingskracht, rekening houdend met de problemen van connectiviteit tussen regio’s als gevolg van transport.
Een Europese matrix gebaseerd op een netwerk van 15 partnersteden in de regio’s, in Frankrijk en in Europa, met gemeenschappelijke kenmerken.
De promotie van culturele rechten, om de plaats van vrouwen, gelijkheid tussen doelgroepen en leeftijdsdiversiteit in de toegang tot cultuur en stedelijke ruimte te versterken.

Een co-bouwproject

Het Bourges 2028 project is gebaseerd op een prototyping aanpak: ideeën worden niet bedacht als vaste programma’s, maar als projecten die worden getest en verrijkt door feedback van bewoners en deelnemers. Het doel is om samen met het publiekculturele activiteitente creëren, waarbij geëxperimenteerd wordt met formats, methodes en initiatieven die in de loop van de tijd kunnen evolueren. Met dit in gedachten zijn er 4 grote thema’s bedacht voor dit artistieke programma:

Our Neighbours onderzoekt de relaties tussen gebieden, inwoners en het milieu, met de nadruk op burgerparticipatie, steden op menselijke schaal, duurzame mobiliteit en nieuwe vormen van samenwerking, met kunstenaars als drijvende kracht voor verandering.
The Language of Europe kijkt naar de rol van kunstenaars bij het bedenken van nieuwe Europese verhalen in het licht van klimatologische en sociale uitdagingen, en bij het verspreiden van boodschappen die oplossingen en banden tussen volkeren bevorderen.

Ici et maintenant stelt culturele rechten en inclusie centraal in het project en probeert de toegang tot cultuur uit te breiden naar alle doelgroepen, vooral diegenen die het meest afgelegen of kwetsbaar zijn, en herdenkt toegankelijkheid in de breedste zin van het woord.
Àtaille humaine bevestigt dat kleine en middelgrote steden echte gebieden van de toekomst zijn en de ruggengraat van Europa vormen.

Om deze kernthema’s tot leven te brengen, nodigt het project alle belanghebbenden – bewoners, kunstenaars, verenigingen en organisaties – uit om een concrete bijdrage te leveren aan het programma door projecten voor te stellen via de CRI (Contributions pour Réinventer les Imaginaires).